Domotica - Immotica?

Domotica of Immotica is het koppelen van de verschillende eilandstructuren, binnen een gebouw of woning kunnen volgende systemen voorkomen
een systeem voor de verlichting
voor de veiligheid
voor de garage poort
draadloos systeem voor in uw living
sturing van uw verwarming
sturing van uw rolluiken
sturing van muziek
enz. …
het is dan ook de bedoeling dit allemaal te koppelen in een open, niet fabrikant gebonden geïntegreerd geheel.
Helemaal vooraan staat de elektrische installatie. Niet alleen het automatiseren is belangrijk, vooral het programmeren van de logische samenhang tussen de bedieningen die men normaal manueel zou uitvoeren, sluit een belangrijke meerwaarde in. Wie een kamer betreedt, zal automatisch het licht aandoen, om het weer te doven wanneer men die kamer verlaat. Een op zich heel eenvoudig gegeven, maar een goede illustratie van domotica in zijn meest eenvoudige vorm. Wie zich dezelfde situatie voorstelt met beide handen vol, bv. boodschappen uit de auto laden en naar de voorraadkamer brengen, zal nog meer gecharmeerd worden van een geautomatiseerde verlichting. Bij het slapen gaan, is het best handig om met één enkele knop alle lichten te doven, terwijl oriëntatielichten op de overloop een veilige weg naar het toilet afbakenen…
Wat en hoe men wil automatiseren is voor elke woning en elk individu verschillend. Wat door de ene als al te gek wordt ervaren, is voor de andere misschien juist de ideale oplossing.
Dit met als doel het comfort van de gebruiker te verhogen, hem toe te laten zijn energieverbruik beter te beheren, zijn veiligheid te verbeteren en de continuïteit van zijn installatie te waarborgen.

Voorziening en flexibiliteit
Wie aan nieuwbouw denkt en nog niet helemaal overtuigd is van de voordelen die domotica in petto heeft, kunnen we alvast aanraden om toch al de nodige voorzieningen te treffen met het oog op een latere installatie.
De functionaliteiten van uw elektrische installatie kunt u naar believen, en op eender welk moment, eenvoudig wijzigen of aanpassen aan uw manier van leven door het herprogrammeren van uw domotica installatie.

Hierdoor is het mogelijk dat u zich niet moet aanpassen aan uw elektrische installatie maar dat uw elektrische installatie mee evolueert met uw leefgewoonten hetgeen bijdraagt tot een hoger comfort.
Dat geldt overigens globaal voor wat “bekabeling” betreft. Bij een nieuwbouwproject is de kostprijs relatief gering voor het trekken van wat extra buizen en/of kabels. Latere wijzigingen brengen altijd hinderlijk kap- en breekwerk met zich mee en gaan daardoor alleen al veel meer kosten. Dat geldt niet alleen voor domotica, maar evenzeer voor telefonie, home theater, Internettoegang, enz.
Zoals al eerder aangegeven , is het belangrijk uit te kijken naar een domoticasysteem met minimale - liefst geen! - beperkingen op het gebied van keuze van apparatuur en bedieningselementen. Daarnaast is flexibiliteit in verband met  het invoegen van nieuwe apparatuur, het toevoegen of wijzigen van stuurelementen, een essentieel kenmerk van de betere domoticasystemen.

Domotica is ook thuis in renovatie
Domotica is er niet alleen voor nieuwbouwprojecten. Wie denkt aan renovatie, denkt spontaan aan het integreren van hedendaags wooncomfort in een bestaande, oudere woning. Overweeg dus ook domotica!
Voor deze specifieke situatie zijn er ook aangepaste oplossingen. Ze dienen echter projectmatig worden geanalyseerd op hun toepasbaarheid.
Wie grondig renoveert en daarbij ook de elektrische installatie van de woning onder handen neemt, kan meteen de nodige bekabeling toevoegen. Wordt de installatie echter ongemoeid gelaten, dan is het zoeken naar kleinschaliger oplossingen. Zoals het automatiseren van de verlichting in de woonkamer, of kan men zijn toevlucht naar draadloze systemen. De draadloze communicatie verloopt via een infrarood of radio signaal.

Eenvoudige bediening
Voor de bediening van een domotica systeem staan ons al evenveel mogelijkheden ter beschikking als voor de uitwerking ervan. We kunnen immers genoegen nemen met conventionele schakelaars, waarbij een type kiezen waarvan het design optimaal aansluit bij de interieurinrichting.
In sommige gevallen is het mogelijk om de installatie aanvankelijk uit te voeren met schakelaars, om ze nadien aan te passen naar keypads, of afstandsbediening of een combinatie van beide.
Nog een andere oplossing is het gebruik van een universele afstandsbediening.
Wie graag het neusje van de zalm in huis haalt, opteert voor een touch-screen. Ze bestaan in verschillende maten - vanaf 4" tot 40" beelddiagonaal - en uitvoeringen - inbouw, lessenaar-model, draadloos - om optimaal in te spelen op de wensen van elke gebruiker en de specifieke werkomgeving. Op het beeldscherm kan alle comfortuitrusting binnen de woning overzichtelijk worden voorgesteld. Gestructureerde bedieningsmenu's leiden de gebruiker naar de diverse commando's. Veel gebruikte bedieningen zitten op het hoogste niveau; wijzigingen in de programmering liggen om veiligheidsredenen dieper in de menustructuur. Alle bedieningsfuncties staan op elk ogenblik in elk vertrek ter beschikking. Het duidelijk visualiseren van de mogelijkheden en te bedienen functies, gekoppeld aan een permanente feedback vanuit elk aangesloten toestel, vormen de sleutel tot de gebruiksvriendelijkheid van dergelijke “human interface”.
De mogelijkheden met beeldschermen zijn haast onuitputtelijk. Het is mogelijk om beelden van bewakingscamera's op te roepen of wanneer wordt aangebeld de persoon in beeld te krijgen. Een controle op afstand van geopende deuren en ramen is alweer een andere optie. Videodistributie is eveneens mogelijk, tot zelfs het oproepen van een selectie Internetpagina's (vb. weerbericht, beursinfo,…).
Als gevolg van de grote populariteit van PDA's (Personal Digital Assistant of zakcomputer) en GSM's met kleurenscherm , worden ook dit soort toestellen toenemend opgemerkt als sleutel tot de bediening van domotica systemen.
Vandaag is domotica een haalbare droom, een tastbare bijdrage tot meer en gepersonaliseerd wooncomfort.

Geen hi-tech gedoe
In het verleden werd domotica vaak voorgesteld in een hi-tech  sfeertje met bij voorkeur totaal onrealistische toepassingen. Met de GSM naar huis bellen om het bad vol te laten lopen, en bij thuiskomst moeten vaststellen dat het bad koud is….
Dit soort verkeerde voorstelling van wat domotica eigenlijk is, heeft ertoe bijgedragen dat heel wat mensen er gewoon de schouders voor ophalen. Dat is jammer, want domotica is heel wat anders dan filmspektakel! Een goed uitgedachte domotica-installatie blijft discreet op de achtergrond, als een volleerde butler . Domotica laat zich niet zien, maar laat U wel genieten op elk ogenblik van de dag! Investeren in domotica mag niet gericht zijn op “speciale effecten” om vrienden en kennissen mee te verbazen, maar dient efficiënt comfort toe te voegen aan de meest uiteenlopende facetten van het dagelijkse wonen.

Maatwerk voor functionaliteit
Wie domotica overweegt, dient goed na te denken over wat er precies wordt beoogd. Vanzelfsprekend kunnen specialisten, zoals Domo Connect, daarin een belangrijke begeleidende rol spelen. Stel een lijst op met alle wensen en verwachtingen en klasseer de punten volgens belang en/of prioriteit voor realisatie. Laat u niet leiden door toestellen, maar door de beoogde functionaliteit.
Hou goed voor ogen dat domotica maatwerk is en bijgevolg zowat alles kan en voor iedereen anders zal zijn. Goede systemen bieden ruimschoots flexibiliteit voor uitbreiding en eventueel later herprogrammeren om tegemoet te komen aan nieuwe behoeften.
Het eerste waar aan gedacht wordt bij het thema domotica is verlichting . Dat is ook logisch, omdat binnen het wonen de bediening van de verlichting allicht het meest voorkomt en anderzijds omdat het automatiseren van de verlichting zich het gemakkelijkst laat realiseren. Bovendien is licht in de moderne woonomgeving synoniem voor sfeer. Domotica helpt ons om heel eenvoudig verschillende lichtsferen te creëren met dezelfde lichtarmaturen. Zo kan men voor de woonkamer verschillende sferen bepalen – vb. Tv-kijken, lezen, eten,… - door combinaties van lichtpunten en lichtintensiteiten te programmeren.
Het automatiseren van de verlichting is echter slechts een begin. Het sturen van verwarming,koeling, gordijnen en rolluiken, enz. laat zich even gemakkelijk programmeren binnen een domotica-installatie. De bediening kan individueel, in groepen of zones geprogrammeerd worden.
Elke automatische besturing verloopt volgens een persoonlijk te bepalen scenario, waarbij een te sturen element (vb. zonnewering) in verschillende scenario's kan worden opgenomen. Veelal worden de scenario's bepaald door een bepaald woongebeuren of sfeer. Zo kunnen verschillen-de commando's simultaan uitgevoerd worden, die zorgen voor de passende verduistering, het doven en/of dimmen van lichten, enz. om TV te kijken. Denk ook aan een scenario waarbij de rolluiken sluiten, de deur elektrisch vergrendelt, de verwarming lager gaat,… wanneer we gaan slapen en dat met één knop laten weten.
Domotica is specialistenwerk, omdat verschillende facetten zeer eng met elkaar worden verweven. Er is de planning van het "netwerk", de programmering van de automatische functies en de integratie van de meest uiteenlopende toestellen in het geheel.

Veiligheid verhogend
Een te weinig bekend aspect van domotica is de beveiligingsfunctie, dit zowel passief als actief.
Niemand kijkt er vandaag nog van op dat we met een druk op de knop van een afstandsbediening alle portieren van onze auto sluiten, veelal nog gekoppeld aan het sluiten van openstaande ramen en/of schuifdak. Toch moeten we thuis nog alle deuren één voor één met de sleutel af-sluiten en hopen er geen te vergeten… Met domotica is het heel eenvoudig om ook voor de woning over een centrale vergrendeling te beschikken zoals in de auto. Via een terugmelding kan men gewaarschuwd worden voor nog geopende ramen, die ongewenste toegang door vreemden vergemakkelijken. Na het programmeren van het juiste automatiseringsscenario, volstaat één knop om alle deuren te vergrendelen, rolluiken neer te laten, de verwarming lager te draaien, de lichten te doven.
Allerhande technische alarmen laten zich integreren. Zo kan een CO2-sensor een ventilator en eventueel alarm activeren. Domotica kan echter ook zo geprogrammeerd worden dat leven in de woning gesimuleerd wordt. Tijdens de afwezigheid van de bewoners, kunnen verlichting en rolluiken tijdsafhankelijk gestuurd worden, zodat het lijkt alsof er effectief geleefd wordt in de woning. Domoticasystemen beschikken bijna altijd over een zogeheten “paniekschakelaar”, waarmee alle lichten in de woning aangeschakeld worden en (indien gewenst) een sirene aan het loeien slaat. Desgewenst kan tevens een automatische oproep gelanceerd worden naar enkele voorgeprogrammeerde telefoonnummers.

Audio en video
Naast het beheren van verlichting, verwarming, gordijnen (of rolluiken) en beveiliging, vormt de controle over de volledige beeld- en geluid distributie binnen de woning een heel aantrekkelijke functionaliteit. Het betekent dat vanuit een centrale plaats muziek en video kan worden verdeeld over de woning. In elk woonvertrek kan men een muziekbron naar keuze oproepen en het weergave volume bepalen, zonder dat er in de kamer zelf een muziekinstallatie aanwezig is. Net als bij de besturing van de verlichting kan met sferen gewerkt worden, kunnen bv. zones bepaald worden waarin uitsluitend rustgevende muziek weerklinkt. Door audio- en videodistributie te integreren in het domoticasysteem van de woning, is men niet langer gebonden aan één bepaald merk voor beeld en klank.

Waarom is domotica zo duur?
Een groot misverstand is er betreffende de prijs. Een domotica-installatie kost ongeveer 5 % van het totale bouwbudget van een woning. Dat is zo'n 2 % méér dan wat u betaalt voor een standaard elektrische installatie.
Een klassieke elektrische installatie heeft echter het nadeel dat ze vast is. Als u er later nieuwe functies wil aan toevoegen, dan moeten sleuven worden uitgekapt, extra kabels getrokken, enzovoort. Dat kost moeite, tijd en geld.
Hoe hoger het elektrisch comfort dat u wenst, hoe kleiner het prijsverschil wordt tussen een standaard elektrische installatie en zelfs het meest geperfectioneerde domoticasysteem systeem dat er tegenwoordig op de markt is. Bovendien kan domotica heel veel meer dan een gewone installatie. Met een gewone installatie is het zogoed als onmogelijk functies zoals de 'sfeertoets' te realiseren. Door deze ene toets in te drukken sluit u bijvoorbeeld zowel de gordijnen en de rolluiken, stelt u de thermostaat 2°C hoger in en dimt u de algemene verlichting tot een vooraf ingestelde lichtsterkte.